Waarom de hielprik bij pasgeboren baby’s een groot verschil maakt

De hielprik is algemeen bekend in Nederland als een test die bij bijna alle pasgeboren baby’s wordt gedaan, maar niet iedere ouder weet wat het doel ervan is en waarom het zo belangrijk is. Bij de hielprik wordt wat bloed afgenomen uit de hiel van de baby. Met dat bloed wordt onderzocht of de baby een zeldzame en vaak ernstige ziekte heeft. Het is een klein moment, maar het heeft grote gevolgen voor de gezondheid van een kind.

Vroege ontdekking voorkomt veel problemen

Veel ziektes die door de hielprik worden opgespoord, zijn moeilijk te herkennen als een baby net is geboren. Een kind lijkt meestal gezond en dat maakt het lastig voor ouders en zelfs voor artsen om op tijd te zien dat er iets mis is. Toch kan een baby met zo’n ziekte snel ziek worden of zelfs blijvende schade krijgen. Door de hielprik kunnen deze problemen vaak worden voorkomen. Als de test aangeeft dat een baby een van de ziektes heeft, kan snel een behandeling gestart worden. Hierdoor kunnen ernstige gevolgen, zoals hersenschade of achterstand in ontwikkeling, worden beperkt of helemaal voorkomen.

Welke aandoeningen worden opgespoord

Het aantal ziektes dat met de hielprik wordt gevonden groeit steeds een beetje. Op dit moment worden 27 verschillende aandoeningen onderzocht. Dit zijn bijvoorbeeld stofwisselingsziektes, afwijkingen aan hormonen, vormen van erfelijke bloedarmoede en enkele andere ernstige ziektes. Het gaat om aandoeningen die vaak moeilijk te herkennen zijn zonder onderzoek van het bloed. Veel van deze aandoeningen zijn dan ook best zeldzaam. Toch is het verleden laten zien dat elk jaar meerdere kinderen meteen hulp krijgen door de resultaten van deze prik. Door het bloed te onderzoeken weet je snel of extra zorg belangrijk is.

Hoe gebeurt de hielprik precies

In de eerste week na de geboorte komt iemand van het consultatiebureau of de verloskundige aan huis. Met een klein prikje in de hiel van de baby wordt wat bloed opgevangen op een speciaal kaartje. Dit doet even kort pijn, maar daarna is het snel weer over. Het kaartje met bloed gaat naar een laboratorium, waar het wordt onderzocht. De uitslag is meestal binnen een paar weken bekend. Als er iets afwijkends wordt gevonden, neemt een arts contact op en volgt verder onderzoek. Is de uitslag goed, dan horen ouders meestal niets.

Waarom deelname aan de hielprik slim is

Deze test is gratis voor alle ouders in Nederland. Het doel is dat alle kinderen dezelfde start kunnen maken, zonder verrassingen die snel tot schade zouden kunnen leiden. Ouders hoeven niet bang te zijn dat hun kind er iets aan overhoudt. De hoeveelheid bloed die wordt afgenomen is heel klein. De kans dat er echt iets gevonden wordt is niet groot, want de ziektes zijn zeldzaam. Toch kan vroeg ontdekken het verschil maken tussen gezond opgroeien en veel problemen later. Zo biedt de hielprik dus zekerheid, zowel voor ouder als kind.

Veelgestelde vragen over de hielprik

• Wanneer wordt de hielprik gedaan bij een baby?

  De hielprik wordt gedaan in de eerste week na de geboorte van een baby. Meestal komt iemand tussen de derde en de zevende dag na de geboorte thuis langs.

• Is de hielprik verplicht in Nederland?

  De hielprik is niet verplicht, maar bijna alle ouders kiezen ervoor. Het is heel gewoon in Nederland om de test te laten doen, omdat het veel zekerheid geeft over de gezondheid van de baby.

• Doet de hielprik pijn voor een baby?

  De prik kan even pijn doen, vergelijkbaar met een kort prikje. Baby’s voelen daarna meestal snel weer niks, en het wondje is klein.

• Wat gebeurt er als de uitslag van de hielprik afwijkend is?

  Als bij de test iets wordt gevonden, krijgt de ouder een telefoontje van de arts of het consultatiebureau. Daarna volgt extra onderzoek om te controleren wat er precies aan de hand is en begint behandeling als dat nodig is.

• Waarom worden niet alle ziektes opgespoord met de hielprik?

  Alleen ziektes die ernstig zijn en waarvan vroeg ontdekken zin heeft, komen in het onderzoek. Er wordt gekeken welke ziektes met behandeling minder problemen geven als er snel mee gestart wordt.