De verrassende reis van de paraplu door de tijd

Het algemeen nut van de paraplu is vandaag heel gewoon, maar de oorsprong en ontwikkeling van dit simpele voorwerp is allesbehalve alledaags. Als je bedenkt hoe vaak we in Nederland onze paraplu meenemen, is het boeiend om te ontdekken waar deze uitvinding oorspronkelijk vandaan komt en hoe deze door de eeuwen heen een plek kreeg in het dagelijks leven. In deze blog lees je het verhaal van de paraplu: van oude tijden tot het bekende beeld op straat.

Oude beschavingen en het begin van de paraplu

Lang geleden kenden mensen in sommige delen van de wereld al een vorm van paraplu.

In het oude China maakten mensen al rond 1000 jaar voor Christus gebruik van ‘hoezen’ tegen de regen. Daar werden deze oorspronkelijk van papier en bamboe gemaakt en eerst vooral gebruikt als bescherming tegen de zon. Rijke mensen en belangrijke personen liepen vaak met zo’n scherm boven hun hoofd, zowel tegen zon als regen.

In Egypte en Assyrië kwam een soortgelijk idee ook voor, maar dan als teken van macht. In deze tijd was het dus niet voor iedereen normaal om zo’n bescherming te dragen. Het algemeen gebruik van de paraplu in die oude tijden was dus vooral voor de elite.

Van oost naar west: de verspreiding in Europa

Door handel en reizen bereikte de paraplu uiteindelijk ook Europa. Rond de zeventiende eeuw begonnen mensen in Frankrijk en Italië paraplu’s te gebruiken. Aanvankelijk werden deze vooral door vrouwen gedragen en waren ze zwaar en lastig mee te nemen. Het algemene beeld van de Europese paraplu ontwikkelde zich langzaam. In het begin waren het rijke dames die ermee gezien werden en nog niet veel later, dankzij verbeteringen in ontwerp en materiaal, werden paraplu’s meer gedragen door gewone mensen. Pas in de achttiende eeuw werd de paraplu in Engeland echt bekend en al snel was het niet langer uitzonderlijk om er een bij je te hebben tijdens een wandeling in de regen.

De naam en het moderne ontwerp

Het woord ‘paraplu’ is ontstaan uit het Franse ‘parapluie’. Dit betekent letterlijk bescherming tegen de regen. Het komt van het Latijnse ‘para’ (tegen) en ‘pluvia’ (regen). De betekenis bleef dus altijd eenvoudig: iets dat bescherming biedt tegen nattigheid. In de negentiende eeuw werd het ontwerp steeds lichter. Men begon houten hengsels te vervangen door metaal en het doek door waterdichte stoffen. De moderne paraplu verscheen zo steeds meer in het gewone straatbeeld. Tegenwoordig zijn er veel soorten en maten, van heel compact tot groot genoeg voor twee personen. In veel culturen heeft het voorwerp ook nog een symbolische waarde, bijvoorbeeld als teken van status of als belangrijk accessoire bij een feest.

De paraplu overal en altijd in het dagelijks leven

Na eeuwen van geleidelijke veranderingen is de paraplu nu wereldwijd een algemeen bekend gebruiksvoorwerp. In Nederland ontbreekt hij zelden in een gangkast of tas, vooral door ons natte klimaat. Naast bescherming tegen regen wordt de paraplu soms gebruikt als herkenningspunt of zelfs als reclame, door bedrijven die hun logo op de kap laten drukken. Het simpele principe van een stok met doek die open en dicht kan, blijkt verrassend handig te zijn gebleven. Ook in andere landen is de paraplu niet weg te denken, van Japan tot Verenigde Staten. Als er een bui aankomt, zie je meteen overal mensen die snel hun paraplu openklappen. Zo is de paraplu een klein maar opvallend stukje geschiedenis geworden dat altijd meegaat met de tijd.

Meest gestelde vragen over de oorsprong van de paraplu

• Waar werd de eerste paraplu gebruikt? De eerste versie van de paraplu werd gebruikt in China. Mensen gebruikten daar 1000 jaar voor Christus al papieren schermen tegen de zon en regen.
• Hoe kwam de paraplu naar Europa? De paraplu werd via handel en reizen naar Europa gebracht, vooral door contacten met oosterse landen. In de zeventiende eeuw begonnen Franse en Italiaanse mensen het voorwerp te gebruiken.
• Waarom was de paraplu eerst vooral voor rijke mensen? Vroeger waren de materialen en het maken van een paraplu duur. Het werd bovendien gezien als een teken van status. Pas toen het ontwerp eenvoudiger en goedkoper werd, kon bijna iedereen er een gebruiken.
• Wat betekent het woord ‘paraplu’? Het woord paraplu komt van het Franse ‘parapluie’. Dit betekent bescherming tegen de regen en is afgeleid van Latijnse woorden voor ‘tegen’ en ‘regen’.
• Waarvoor wordt een paraplu nu nog meer gebruikt? Behalve bescherming tegen regen, wordt de paraplu soms gebruikt voor reclame of als opvallend mode-accessoire tijdens evenementen en optochten.